Bir avukat arkadaşım geçen hafta bana şunu anlattı: Yıllarca babadan kalma bir yazlığı üç kardeş arasında paylaşamayan bir aile, sonunda mahkeme kararıyla evi sattırmak zorunda kalmış. İhale günü gelmiş, aileden hiç kimsenin tanımadığı bir müteahhit, muhammen bedelin yarısına yakın bir fiyatla evi kapmış. Kardeşler kapının önünde, çocukluklarının geçtiği bahçeye bir daha giremeden ayrılmışlar.
Bu hikâye, Türkiye'de yıllardır tekrar eden bir sahne. Miras kalan ev, arsa ya da tarla, mirasçılar anlaşamadığında "ortaklığın giderilmesi" davasıyla satışa çıkıyor ve ilk ihalede muhammen bedelin yüzde ellisinden başlayan tekliflerle, çoğu zaman aileden kimsenin haberi bile olmadan başkasının eline geçiyor. Duygusal değeri bir yana, salt ekonomik açıdan bile büyük bir kayıp bu; bir mülkün gerçek piyasa değerinin çok altında elden çıkması demek.
Yargı Paketi, tam da bu noktaya dokunuyor. Belirli şartları taşıyan miras taşınmazlarında artık ilk açık artırmaya sadece mirasçılar girebilecek. Yani aile dışından biri, ilk turda ne kadar parası olursa olsun masaya oturamayacak. Üstelik bu ilk turda teklifler, muhammen bedelin tamamını karşılamak zorunda; yüzde elliyle idare edilen eski uygulama, en azından mirasçılar arası bu ilk aşamada tarihe karışıyor.
Kakıcı & Şimşek Hukuk Bürosu'ndan Avukat Elvan Kakıcı Şimşek'in de altını çizdiği gibi, bu düzenleme sadece teknik bir ihale değişikliği değil. Kanun koyucu burada bilinçli bir tercih yapmış: Mülkü en yüksek fiyatı verene değil, önce aileye bırakmayı önemsemiş. Bir bakıma "önce ekonomi değil, önce aile" diyor yeni sistem. Kulağa idealist gelebilir ama pratikte gerçekten işe yarayabilecek bir müdahale bu, çünkü sorunun kaynağı zaten mirasçıların çoğu zaman ne zaman ihale açıldığını bile bilmemesiydi.
Tabii her madalyonun bir de arka yüzü var. Bu koruma her miras taşınmazı için geçerli olmayacak. Taşınmazın tamamen miras yoluyla gelmiş olması, tapuda mirasçı dışında kimsenin pay sahibi olmaması ve satışın mahkeme kararıyla verilmiş olması gerekiyor. Bir mirasçı payını dışarıdan birine satmışsa, bu özel koruma devreden çıkıyor. Yani aile içindeki en ufak bir hareket, koca bir korumayı sıfırlayabiliyor. Bu da mirasçıları eskisinden daha dikkatli olmaya, pay devirleri konusunda daha bilinçli hareket etmeye zorluyor.
O babadan kalma yazlığın hikâyesi bir daha yaşanmasın diye getirilmiş bu düzenleme. Yeter ki mirasçılar, haklarını zamanında ve doğru bilgiyle kullansın.


